Besteding van belastinggeld door het Amerikaans Congres, via het “small business aid fund”

Als ik het nieuws volg uit Amerika en Europa, over de aanpak van de coronapandemie, krijg ik al snel het gevoel dat we, net als in 2008, ontzettend genaaid worden. Één kopregel zei eigenlijk genoeg, want daarin stond dat miljonairs tijdens deze nog prille crisis alweer een stuk rijker zijn geworden. Ik las dat de Democraten in de V.S., die nu controle over het Huis van Afgevaardigden hebben, gewillig over zich heen hebben laten lopen, en wetgeving hebben geslikt waarbij banken en beursgenoteerde bedrijven ruim bedeeld worden, terwijl kleine ondernemers, werknemers, publieke dienstverleners en mensen die afhankelijk zijn van voedselhulp er bekaaid vanaf komen. Zwaar getroffen staten als New York (nettobetaler) worden bedreigd met faillissement. Afgevaardigde Alexandria Ocasia Cortez kwam heldhaftig doch relatief eenzaam in verzet, terwijl haar kiesdistrict maar één van de vele in grootstedelijke gebieden is, die nu serieus in de problemen komen. Een zilveren rand is misschien dat ruggengraatloze Democratische afgevaardigden, omwille van hun stemgedrag, de komende maanden succesvol uitgedaagd zullen worden door progressievere kandidaten. Inclusief de zelfbenoemde ‘meesterlijke wetgever’ en ‘scherpzinnige leider’, Nancy Pelosi. Ze werd met de ‘stimulus’ cheques marketingtechnisch afgetroefd door Donald Trump en kon afgelopen maart zelfs geen algemeen betaald (ziekte)verlof voor Amerikaanse werknemers regelen. En ze beging onlangs een enorme politieke flater, door in een talkshow te pronken met haar duizenden dollars kostende koelkast, gevuld met ijsjes. Het elitaire, door de media als “Let-them-eat-cake” omschreven moment, werd doeltreffend uitgelicht in een Republikeinse campagnespot.

Pelosi’s uitglijder, vereeuwigd in een conservatief politieke spotprent

Joe Biden blijkt minstens zo kwetsbaar voor dergelijke aanvallen, want hij heeft zich ongevoelig betoond voor het lot van arbeiders. Tijdens zijn kortstondige campagne in de Democratische voorverkiezingen, kon hij regelmatig worden betrapt op het beschimpen van mensen die hem een (kritische) vraag hadden gesteld. Hij maakte ook dezelfde fout als Hillary Clinton in 2016, door Trump-stemmers bij voorbaat weg te zetten als hopeloze gevallen, ofwel ‘deplorables’, die hij niet hoeft te overtuigen. Tegen de linkervleugel van zijn eigen partij doet hij geen enkele noemenswaardige concessie maar vraagt nochtans wel om hun stem. Bernie Sanders deed, toen hij nog in de race was, voorstellen waar mensen wél enthousiast van werden, zoals universele gezondheidszorg en een onvoorwaardelijke basisinkomen van tweeduizend dollar per maand, zolang de pandemie voortduurt. Een meerderheid van Amerikanen blijkt daar voorstander van, zelfs onder Republikeinse kiezers. Maar wie luistert er nog naar hen? Met Europa is het niet beter gesteld. Landen worden het onderling niet eens en de overheidssteun valt in het niet bij wat de Amerikanen doen. Als het aan de Nederlandse regering ligt, wordt er na de pandemie weer hard bezuinigd op het onderwijs, de sociale zekerheid en… de zorg, plannen die trouwens al vóór de pandemie bestonden. Intussen krijgen grote bedrijven in de luchtvaartindustrie, de vastgoedsector, de fossiele, agrarische, farmaceutische en toeristische industrie miljarden toegestopt, en wordt de transitie naar een duurzame economie getraineerd. De Europese ‘Green deal’, gemankeerd als die was, is voorlopig van tafel, zodat de rekening van toekomstige noodmaatregelen tegen klimaatopwarming nog verder oploopt. Drie keer raden bij wie die komt te liggen?